
تیتی بهاتاچاریا
Tithi Bhattacharya
(زادهی ۱۹۷۱)
تاریخنگار، نظریهپرداز مارکسیست، نویسنده و کنشگر فمینیست هندیتبار آمریکایی است که بهعنوان یکی از برجستهترین چهرههای فمینیسم مارکسیستی معاصر شناخته میشود. او در سال ۱۹۷۱ در هند متولد شد و پس از تحصیل در رشتهی تاریخ، مدرک دکترای خود را از دانشگاه لندن دریافت کرد. بهاتاچاریا سالهاست که استاد تاریخ جنوب آسیا در دانشگاه پردو (Purdue University) در ایالات متحده است و پژوهشهایش بر تاریخ استعمار، شکلگیری طبقات اجتماعی، نظریهی مارکسی، مطالعات جنسیت و نظریهی «بازتولید اجتماعی» متمرکز است. شهرت علمی او بیش از هر چیز به دلیل نقش مهمش در گسترش نظریهی بازتولید اجتماعی (Social Reproduction Theory) است. این نظریه بر آن است که سرمایهداری تنها از طریق تولید کالا و ارزش اضافی تداوم نمییابد، بلکه به شبکهای از فعالیتهای عمدتاً نادیدهگرفتهشده، مانند مراقبت از کودکان، آموزش، خانهداری، پرورش نیروی کار و خدمات اجتماعی نیز وابسته است. بهاتاچاریا استدلال میکند که این فعالیتها، که غالباً بر دوش زنان قرار دارند، بخشی جداییناپذیر از سازوکار سرمایهداری هستند و بدون درک آنها نمیتوان مناسبات طبقاتی و اشکال گوناگون ستم را بهدرستی تحلیل کرد. کتاب ویراستهی او با عنوان Social Reproduction Theory: Remapping Class, Recentering Oppression از آثار مرجع در این حوزه به شمار میرود. بهاتاچاریا همچنین یکی از سازماندهندگان اصلی اعتصاب بینالمللی زنان در ۸ مارس ۲۰۱۷ بود؛ حرکتی جهانی که بر پیوند میان مبارزه برای برابری جنسیتی، عدالت اقتصادی، حقوق کارگران، مبارزه با نژادپرستی و مقابله با سرمایهداری تأکید داشت. او معتقد است که فمینیسم نباید تنها بر دستیابی زنان به موقعیتهای مدیریتی یا موفقیت فردی در ساختارهای موجود متمرکز باشد، بلکه باید در پی دگرگونی ساختارهای اقتصادی و اجتماعیای باشد که نابرابری را بازتولید میکنند. در کنار پژوهشهای نظری، بهاتاچاریا دربارهی تاریخ استعمار هند، اسلامهراسی، امپریالیسم و سیاستهای جهانی نیز آثار متعددی منتشر کرده است. نخستین کتاب او، The Sentinels of Culture، به بررسی نقش آموزش و روشنفکران طبقهی متوسط در بنگالِ دوران استعمار بریتانیا میپردازد و از مهمترین پژوهشهای او در حوزهی تاریخ جنوب آسیا محسوب میشود. جدیدترین اثرش، Ghostly Past, Capitalist Presence، نیز تاریخ اجتماعی ترس و مناسبات قدرت در بنگال استعماری را تحلیل میکند.
